Home » Nguồn cội và lịch sử môn quyền anh ở Đông Nam Á

Nguồn cội và lịch sử môn quyền anh ở Đông Nam Á

Nguồn cội và lịch sử môn quyền anh ở Đông Nam Á

Boxing hay còn được dịch là Quyền anh, là bộ môn thể thao đã đi qua nhiều thay đổi kể từ khi môn này áp dụng luật lệ Marquess of Queensberry giữa những năm 1800, và từ đó trở thành một trong những môn thể thao được ưa chuộng nhất thế giới. Bài viết này sẽ dẫn dắt chúng ta đến với lịch sử và nguồn cội của Quyền anh, cũng như sự phát triển của môn này ở ĐNA, đặc biệt là tại Malaysia, Thái Lan, Việt Nam và Indonesia.

Dù có nhiều hình thức đấu tay đôi ở nhiều nơi trên thế giới và trong nhiều thời kỳ lịch sử, môn Quyền anh xưa kia được biết tới là những trận đấu tranh giải thưởng tổ chức tại nước Anh vào thế kỷ 16. Môn thể thao này sau đó được hệ thống hóa với Luật lệ Queesbury vào năm 1867, cột mốc quan trọng, chính là việc yêu cầu các tay đấm phải đeo găng.

Nhà vô địch hạng nặng được công nhận đầu tiên trên thế giới là ‘Gentleman Jim’ Corbett, người đã đánh bại John L Sullivan vào năm 1892. Việc ra mắt tại Thế vận hội mùa Hè 1908 cho phép Quyền anh được biết đến như một môn thể thao nghiệp dư, chuyển hóa từ hoạt động cá cược bất hợp pháp, tổ chức chui sang một môn thể thao chuyên nghiệp có luật lệ hẳn hoi.

Các tay đấm chuyên nghiệp, cũng vì thế mà tạo dựng tên tuổi với những danh hiệu giành được. Bob Fitzsimmons, người đã nổi tiếng khi đánh bại Corbett, chính là tay đấm đầu tiên vô địch ở cả ba hạng cân (trung, nhẹ, hạng nặng) và đang giữ kỷ lục với việc trở thành tay đấm nhẹ cân nhất vô địch hạng nặng với 165 lbs.

Những tay quyền anh nổi tiếng trong lịch sử

Rất nhiều tay đấm đã đi vào lịch sử, từ những cái tên cộm cán như Henry Armstrong và Willie Pep, đến hạng nặng như Joe Louis và Rocky Marciano. Danh sách sau đây gồm những tay boxing danh tiếng, cũng như một chút tóm tắt về sự nghiệp của họ:

Sugar Ray Robinson

Tên thật là Walker Smith, Jr, bắt đầu sự nghiệp boxing chuyên nghiệp ở tuổi 19. Sự nghiệp của ông kéo dài 25 năm, giải nghệ vào năm 1965 với hơn 170 trận thắng và hàng trăm chiến thắng knock-out trong 200 trận. Robinson có chuỗi bất bại 91 trận từ 1943 đến 1951 và là vô địch hạng bán trung cũng như hạng trung.

Muhammad Ali

– thật khó để tìm ai đó mà không biết đến tên tuổi của Cassius Clay. Ông là chủ nhân của HCV Olympic ở tuổi 18 và là nhà vô địch hạng nặng ở tuổi 22. Người ta biết đến ông với những hoạt động cả trong lẫn ngoài sàn đấu, từ tài hùng biện trong cách ông xỉa xói đối thủ, đến cách mà ông thể hiện quan điểm chính trị của mình trước công chúng. Mối thù địch của ông với những tay đấm như Joe Frazier và Floyed Patterson vẫn còn được bàn tán đến tận hôm nay.

“Sugar” Ray Leonard

– một tay đấm hào nhoáng được biết đến với khả năng ‘dội bom’ những cú đấm để hạ gục đối thủ, ông là nhà vô địch 5 hạng cân và nổi danh trong những năm 1980. Leonard chỉ có khoảng 40 trận đấu trong 20 năm sự nghiệp, những từng trận đều là kinh điển. Trận đấu đáng nhớ nhất trong số đó có cuộc đụng độ các đối thủ như Roberto Duran, Thomas Hearns và Marvelous Marvin Hagler.

Mike Tyson

– một trong những tay đấm có thể so sánh được với Ali chính là ‘Iron Mike’ Tyson. Ông có 58 trận trong sự nghiệp trồi sụt kéo dài 20 năm, với kỷ lục 50 trận thắng (44 nhờ KO), 6 trận thua và 2 trận đối thủ bỏ cuộc. Tyson như một con thú dữ trong những năm tuổi trẻ, cán mốc kỷ lục 15-0 ngay trong năm đầu tiên lên chuyên nghiệp. Sau đó ông vô địch lần đầu vào tháng 11/1986, 20 tháng sau khi ra mắt, khi đó ông mới 20 tuổi.

Manny Pacquiao

– “PacMan” làm sống lại sự hào hứng ở hạng cân nhẹ của môn quyền anh trong những năm 2000. Một nhà vô địch trong 4 thập kỷ, ông giải nghệ và tranh cử tổng thông Philippine năm 2022. Pacquiao có 72 trận, thắng 62 trong số đó. Ông là người duy nhất vô địch 8 hạng cân, trong số những trận đấu nổi tiếng của ông là đụng độ những đối thủ như Marco Antonio Barrera, Érik Morales, Juan Manuel Márquez, Oscar de la Hoya, Ricky Hatton, Miguel Cotto, Antonio Margarito, “Sugar” Shane Mosley, và Adrien Broner.

Những tay boxing nổi tiếng ở Thái Lan

Thái Lan là một thế lực trong khu vực khi nói đến các môn thể thao, bao gồm cả Quyền anh. Đất nước này sở hữu một loạt những nhà vô địch thế giới, gồm Chartchai Chionoi, Eagle Kyowa, Khaosai Galaxy, Pone Kingpetch, Saensak Muangsurin, và Samart Payakaroon. Từ những năm 1990 trở đi, một số trong đó đã được điền tên vào ngôi đền danh vọng như Sirimongkol Singmanasak, Yodsanan 3-K Battery, Chatchai Singwangcha, và Fahprakorb Rakkiatgym.

Đất nước Thái Lan là đại kình địch lâu năm của Philippines, ở cả cấp độ chuyên nghiệp lẫn Quyền anh nghiệp dư. Trên thực tế, Medgoen Singsurat chính là người khiến Pacquiao bại trận trong nửa sau của sự nghiệp.

Những tay boxing nổi tiếng ở Malaysia

Malaysia không thật sự được biết đến như là cái nôi của Quyền anh, nhưng khá nhiều sự kiện lớn của Quyền anh đã diễn ra tại đây. Ali hạ Joe Bugner để bảo vệ đai WBA, WBC và đai hạng nặng tại SVĐ Merdeka tại Kuala Lumpur năm 1975. Gần đây nhất, Pacquiao đã hạ Lucas Matthysse tại Axiata Arena, cũng là ở Kuala Lumpur, năm 2018.

Vẫn có một tay đấm người Malaysia đã truyền cảm hứng cho một cái tên vĩ đại bắt đầu với môn thể thao này. Có một câu chuyện về Floyd Mayweather, Jr, chứng kiến nhà vô địch Khối thịnh vượng chung 1998 Sapok Biki thi đấu, và từ đó đã lấy cảm hứng để chính mình trở thành một tay boxing.

Về mảng vô địch ở cấp chuyên nghiệp, Muhammad Farkhan Haron đã lên ngôi ở hạng nhẹ và hạng cân thiếu niên.

Những tay boxing nổi tiếng ở Việt Nam

Khi lằn ranh giữa nghiệp dư và lên chuyên nghiệp dần mờ đi, những tay đấm của Việt Nam đã tận dụng cơ hội này để tranh những giải thưởng và còn đại diện quốc gia để thi đấu.

Nguyễn Thị Thu Nhi là tay boxing đầu tiên của Việt Nam vô địch ở giải vô địch thế giới, sau khi cô ngăn Tada Etsuko giành ngôi vị vô địch nữ WBO hạng mini-flyweight. Sau đó cô cũng có cơ hội giương cao chiếc quốc kỳ ở giải vô địch IBA Quyền anh Nữ 2022.

Gần đây nhất, Trương Đình Hoàng và Trần Văn Thảo đã đoạt những danh hiệu liên lục địa và giành huy chương tại SEA Games 2021. Nhà vô địch WBA châu Á hạng minimumwieght Lê Hữu Toàn là cái tên gần nhất trở thành tay đấm Việt Nam xếp hạng trong top 10 của WBA.

Những tay boxing nổi tiếng ở Indonesia

Indonesia có không ít những nhà vô địch thế giới, từ Ellyas Pical và Nico Thomas, đến Huhammad Rachman. Hiện tại, có hai nhà vô địch thế giới là người Indonesia là Tibo Monabesa và Daud Yordan.

Cái tên nổi tiếng nhất từng vô địch của họ là Chris John, nhà vô địch hạng ‘lông’ từ 2004 đến 2013, kỷ lục thống trị lâu nhất ở hạng cân đó. 16 lần bảo vệ danh hiệu thành ông cũng là kỷ lục cao thứ hai ở hạng cân này.

Đỉnh điểm của quyền anh nghiệp dư tại Indonesia đến từ thập niên giữa 1970 và 1990. Sự ra đời của quyền anh nữ trong những năm 2000 cũng giúp Indonesia lên đài danh vọng nhiều lần từ đó.

Và đó, là chút tóm tắt về lịch sử và nguồn gốc của môn quyền anh.